Krommenie: een fabrieksdorp dat nooit is opgehouden fabrieksdorp te zijn
Krommenie ligt aan de noordkant van de Zaanstreek en telt 17.237 inwoners in 7.965 huishoudens. Tot 1974 was het een zelfstandige gemeente; sindsdien is het een woonplaats van Zaanstad, maar in adressen, op bedrijfsgevels en in Google-vermeldingen staat gewoon Krommenie.
De economie hier heeft een lange, onafgebroken lijn. Vanaf de Gouden Eeuw was Krommenie drie eeuwen lang het centrum van de Nederlandse zeildoekweverij — in het topjaar 1725 liepen er 33.272 rollen van de getouwen, verhandeld door 41 rolreders. Daarna kwam de linoleumindustrie, waarvan de fabriek tegenwoordig net over de grens in Assendelft staat. Die geschiedenis is in de cijfers nog altijd zichtbaar: van de ongeveer 1.895 bedrijfsvestigingen zit 19 procent in nijverheid en energie, tegenover 25 procent zakelijke dienstverlening, 18 procent overheid, onderwijs en zorg, 14 procent handel en horeca en 14 procent cultuur en recreatie.
Een productie-, installatie- of onderhoudsbedrijf van twintig tot honderd man heeft een ander fiscaal profiel dan een adviespraktijk. De grootste kostenpost is de loonsom, de grootste verplichting zit in de arbeidsvoorwaarden, en het personeelsbestand is gemiddeld ouder en zit er langer. Dat maakt één dossier op dit moment belangrijker dan alle andere: de pensioenregeling.
Wat er precies moet gebeuren, en wanneer
De Wet toekomst pensioenen is op 1 juli 2023 in werking getreden. Alle pensioenregelingen die op dat moment bestonden, moeten in de transitieperiode worden omgezet naar een regeling die aan de nieuwe voorwaarden voldoet. De oorspronkelijke einddatum was 1 januari 2027. De Eerste Kamer heeft op 2 december 2025 een wetsvoorstel aangenomen dat die datum met een jaar opschuift naar 1 januari 2028.
In datzelfde wetsvoorstel zit een detail dat veel checklists niet noemen en dat wel uitmaakt voor hoe je erop plant: de transitiedata zijn uit de wet gehaald en in een algemene maatregel van bestuur gezet. De regering kan daardoor sneller ingrijpen als opnieuw verlenging nodig blijkt. Praktisch gevolg: de datum is niet meer iets wat je eenmalig in de wet opzoekt en daarna vergeet. Behandel 1 januari 2028 als de geldende deadline — maar ga niet plannen op de aanname dat er wel weer een jaar bij komt, want die keuze ligt nu bij het kabinet en niet bij het parlement.
Vanaf dat moment kan pensioen alleen nog worden opgebouwd in een premieregeling met een leeftijdsonafhankelijk premiepercentage — de vlakke premie. Het oude systeem, waarin de premie voor een 25-jarige een paar procent van de grondslag was en voor een 60-jarige het veelvoud daarvan, verdwijnt.
Eerst de voorvraag: moet jij zelf iets doen?
Dit wordt in de praktijk het vaakst verkeerd ingeschat, en het antwoord hangt volledig af van wie je pensioenregeling uitvoert.
Val je onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds, dan hebben de sociale partners in jouw bedrijfstak de transitie geregeld en voert het fonds die uit. Je krijgt de nieuwe regeling aangereikt. Je eigen huiswerk is beperkt: controleren dat je salarisadministratie de nieuwe premiesystematiek goed verwerkt en je personeel informeren. De voorvraag daarbij is wél of je werkelijk onder dat fonds valt; die werkingssfeertoets loopt langs je feitelijke activiteiten en niet langs je SBI-code of je bedrijfsnaam, en een fonds kan premie met terugwerkende kracht vorderen. Hoe je dat onderzoek opzet, staat uitgewerkt op de pagina over de eerste werknemer in dienst nemen.
Heb je een eigen regeling bij een verzekeraar of een premiepensioeninstelling, dan ben jij de partij die het moet regelen. Dan geldt ook een hardere praktische deadline dan 1 januari 2028: de eventueel bijgestelde offerte, het transitieplan en het definitieve implementatieplan moeten uiterlijk 1 oktober 2027 bij je uitvoerder liggen. Reken daar de tijd vanaf die je nodig hebt om met je werknemers of de ondernemingsraad tot overeenstemming te komen, en je ziet dat het traject in de praktijk in 2026 begint en niet in 2027.
Het transitieplan is geen formulier maar het verslag van de keuzes die je hebt gemaakt: welk type regeling het wordt, per wanneer je overstapt, wat er met de al opgebouwde aanspraken gebeurt, of er gecompenseerd wordt en hoe dat wordt gefinancierd. Werkgever en werknemers stellen het samen op — bij een kleinere onderneming meestal werkgever en ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde, en een arbeidsvoorwaarde wijzig je niet eenzijdig.
De vlakke premie en de fiscale grenzen waarbinnen zij moet blijven
De premie die je afspreekt moet binnen de fiscale kaders van hoofdstuk IIB van de Wet op de loonbelasting blijven. Blijf je eronder, dan is er niets aan de hand; ga je eroverheen, dan is de regeling fiscaal niet langer een pensioenregeling — en wat dat betekent, staat verderop.
- De premiegrens. Op grond van artikel 18a, eerste lid, Wet LB bedraagt de premie voor ouderdomspensioen en partnerpensioen bij overlijden op of na de pensioendatum maximaal 30% van de pensioengrondslag. Voorziet de regeling in compensatie, dan mag dat tijdelijk met 3 procentpunt omhoog naar 33%. Die extra ruimte loopt tot en met 2036.
- De compensatiepremie. Het maximum voor de compensatie is 33% minus de premie die je daadwerkelijk voor het ouderdoms- en partnerpensioen inlegt. Legt je regeling 25% in, dan is er nog 8 procentpunt ruimte voor compensatie. Dat is dus geen extra potje bovenop, maar een restpost binnen hetzelfde plafond.
- De pensioengrondslag. Dat is het pensioengevend loon minus de AOW-franchise. Het maximum pensioengevend loon van artikel 18ga Wet LB bedraagt in 2026 € 137.800; bij het Belastingplan 2025 is bepaald dat dit bedrag in 2025 en 2026 niet wordt aangepast. Boven dat loon bouw je geen fiscaal gefacilieerd pensioen meer op.
- De minimale AOW-franchise. Voor 2026 is die voorlopig vastgesteld op € 15.308 bij een premiepercentage tot 27,216%, en op € 17.283 bij een percentage tussen 27,216% en 28,608%. Een hogere premie vraagt dus om een hogere franchise.
⚠ Deze bedragen worden jaarlijks herzien en de bedragen voor 2026 zijn voorlopig vastgesteld. Neem ze nooit over uit een offerte van vorig jaar, uit een rekenmodel of uit deze pagina zonder ze te toetsen aan de actuele publicatie van het Centraal Aanspreekpunt Pensioenen. Een regeling die op verouderde parameters is doorgerekend, kan precies de grens overschrijden die je wilde bewaken.
Eerbiedigende werking: twee premiestelsels in één salarisadministratie
Er is een uitzondering, en die wordt structureel te ruim uitgelegd. Had je al vóór 1 juli 2023 een premieregeling met een leeftijdsafhankelijke, oplopende premiestaffel, dan mag je die progressieve premie blijven toepassen voor de werknemers die op het overstapmoment al deelnemer waren. Dat is de eerbiedigende werking van artikel 220e van de Pensioenwet en artikel 38r van de Wet op de loonbelasting.
Twee dingen daarbij, die in deze volgorde belangrijk zijn.
Ten eerste: de eerbiediging geldt uitsluitend voor de progressieve premie. Alle overige onderdelen van de regeling moeten wél binnen de transitieperiode worden omgezet naar het nieuwe kader. De zin die je het vaakst hoort — “wij hebben eerbiedigende werking, dus wij hoeven niets te doen” — is onjuist en gevaarlijk, want zij voert regelrecht naar het scenario van de volgende paragraaf.
Ten tweede: je krijgt er twee regimes naast elkaar mee. Werknemers die al deelnemer waren houden de oplopende staffel; iedereen die daarna in dienst komt valt onder de vlakke premie. In een bedrijf met verloop betekent dat jarenlang twee premiestelsels in dezelfde loonadministratie, met twee loonsoorten, twee controles bij de jaarafsluiting en twee verhalen richting personeel. Twee collega's van dezelfde leeftijd die hetzelfde werk doen, kunnen een andere pensioenpremie hebben, puur op grond van hun startdatum. Wie dat wil vermijden, kiest bewust vóór de vlakke premie voor iedereen — maar dan moet je de zittende groep compenseren, en dat is een meerjarige verplichting die in je begroting hoort.
De groep waar het bij die compensatie om draait is grofweg 40 tot 55 jaar. Zij hebben de jaren met de lage premie al gehad en verliezen de jaren met de hoge premie die daar tegenover stonden, terwijl hun resterende beleggingshorizon te kort is om dat met rendement goed te maken. In een bedrijf met veel lange dienstverbanden — het normale beeld in de Zaanse maakindustrie — zit een groot deel van het personeelsbestand in precies die leeftijdsgroep.
De scherpste vraag: wat gebeurt er als je te laat bent?
Hier zit de reden dat dit dossier niet tot het najaar van 2027 kan wachten. Het Centraal Aanspreekpunt Pensioenen van de Belastingdienst heeft op 23 oktober 2025, samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een memo gepubliceerd over precies deze vraag. De uitkomst is harder dan vrijwel iedereen verwacht.
Pensioen is fiscaal aantrekkelijk door de omkeerregel: de aanspraak is op grond van artikel 11, eerste lid, onderdeel c, Wet LB geen belast loon, de latere uitkering is dat wel. Die omkeerregel geldt alleen zolang de regeling binnen de normeringen en beperkingen van hoofdstuk IIB blijft. Voldoet zij daar niet meer aan — bijvoorbeeld omdat zij niet tijdig is aangepast — dan wordt de regeling fiscaal onzuiver, en dan gebeurt het volgende.
- Op het tijdstip onmiddellijk voorafgaand aan het onzuiver worden wordt de volledige opgebouwde aanspraak aangemerkt als loon uit vroegere dienstbetrekking van de (gewezen) werknemer (artikel 19b, eerste lid, onderdeel a, Wet LB).
- Daarbovenop is de werknemer maximaal 20% revisierente verschuldigd over de waarde van de aanspraak (artikel 30i, eerste lid, Algemene wet inzake rijksbelastingen). Hij geeft die op in zijn aangifte inkomstenbelasting.
- De pensioenuitvoerder is voor de loonheffing de inhoudingsplichtige (artikel 6, vijfde lid, Wet LB) én is aansprakelijk voor die revisierente (artikel 44b, eerste lid, Invorderingswet 1990).
- De heffing kan niet partieel worden toegepast. Bij overschrijding van de wettelijke grenzen is niet alleen het bovenmatige deel belast, maar de gehele aanspraak — ook het deel dat jarenlang keurig binnen de grenzen is opgebouwd. Dat blijkt uit de toelichting van de staatssecretaris van Financiën van 4 december 2013, nr. DGB 2013-6494, naar aanleiding van de uitspraak van rechtbank Gelderland van 5 november 2013.
- De werknemer kan de revisierente niet uit zijn pensioenvermogen betalen, want die aanspraak valt onder de bescherming van de Pensioenwet. Hij moet het bedrag dus uit ander vermogen voldoen.
- Na de heffing verlaat de aanspraak de loonsfeer en telt de netto-aanspraak mee als bezitting in box 3, met een jaarlijkse renseignering door de uitvoerder aan de Belastingdienst.
- Vanaf dat moment vallen ook de toekomstige premies niet meer onder de omkeerregel. De werkgeversbijdrage en de eventuele werknemersbijdrage worden belast loon uit tegenwoordige dienstbetrekking, in te houden en af te dragen door de werkgever. De werknemer houdt netto minder over zonder dat hij ook maar iets extra's heeft ontvangen.
Het rekenvoorbeeld uit het memo maakt de omvang concreet. Een aanspraak met een waarde van € 200.000 wordt onzuiver. Valt die waarde in de hoogste schijf, dan is de loonheffing 49,50% oftewel € 99.000, en komt daar € 40.000 revisierente bovenop. Één gemiste deadline kost hier € 139.000 over een pensioenpot waar niemand een cent uit heeft opgenomen. En dat is per werknemer.
Wat niet helpt, en wat wél helpt
Twee misverstanden over de uitweg zijn wijdverbreid, en beide staan in het memo expliciet weerlegd.
Het beëindigen van de uitvoeringsovereenkomst helpt niet. Als de uitvoerder de uitvoering opzegt, eindigt de pensioenovereenkomst tussen jou en je werknemer daarmee niet. Er blijft dus een regeling bestaan, die alsnog onzuiver wordt — ook voor de aanspraken waarvan de uitvoering is opgezegd. Sterker nog: je hebt er een tweede probleem bij, want je voldoet dan niet meer aan het onderbrengingsvereiste van artikel 23 van de Pensioenwet. Daarop staat een bestuurlijke boete, en als een werknemer arbeidsongeschikt wordt of overlijdt kun je zelf worden aangesproken voor het arbeidsongeschiktheids-, partner- of wezenpensioen dat niet langer verzekerd is.
Onzuiverheid vóórkomen kan alleen door de pensioenovereenkomst zelf tijdig te beëindigen — uiterlijk op het moment waarop de regeling aangepast had moeten zijn. En ook dat kun je als werkgever niet in je eentje besluiten, want pensioen is een arbeidsvoorwaarde.
Wat wél helpt, is de regeling vooraf laten toetsen. Artikel 19c Wet LB geeft je het recht een nieuwe of gewijzigde pensioenregeling ter beoordeling aan de Belastingdienst voor te leggen — en dat moet dus vóórdat je haar invoert. Na het voorleggen mag je de regeling direct invoeren, en blijkt er iets niet te kloppen, dan mag zij met terugwerkende kracht aan de geldende fiscale kaders worden aangepast. Daarmee voorkom je dat de aanspraken onzuiver worden. De Belastingdienst wijst er bovendien op dat je, nu de einddatum nadert, met een beroep op V&A 08-080 (de voorwaarden waaraan het verzoek moet voldoen) en V&A 08-081 (het moment waarop het verzoek moet zijn gedaan) onder voorwaarden ook een nog niet volledig definitieve regeling kunt voorleggen.
Dit is het enige echte vangnet in dit dossier, en het is rechtsbescherming die je zelf moet aanvragen. Wie de regeling stilletjes invoert en hoopt dat het goed zit, heeft geen enkele buffer. Let er wel op dat de 19c-beschikking je niet ontslaat van de mijlpalen die de Pensioenwet zelf aan de transitie stelt: het is een fiscaal vangnet, geen uitstel.
Wat dit betekent voor je administratie en je begroting
De boekhoudkundige kant is minder spectaculair dan de fiscale, maar wel de kant waar je maanden eerder iets aan hebt.
- De pensioenlast is de premie die je aan de uitvoerder verschuldigd bent over het boekjaar, niet het bedrag dat je toevallig hebt overgemaakt. Loopt er een premienota over de jaargrens, dan hoort het verschil als vooruitbetaald bedrag of als schuld op de balans.
- Een compensatieafspraak is een meerjarige verplichting. De extra fiscale ruimte loopt tot en met 2036; een compensatieregeling van tien jaar reikt dus verder dan de meeste ondernemingsbegrotingen kijken. Zet het bedrag per jaar in je meerjarenraming voordat je het afspreekt, niet erna.
- Twee premiestelsels zijn twee loonsoorten. Controleer bij de eerste loonrun na de overstap per werknemer welk regime is toegepast en of de franchise en het maximum pensioengevend loon met de juiste jaarbedragen zijn ingeregeld. Dit is het soort fout dat zichzelf elke maand herhaalt en pas bij een controle opvalt — net als de fouten rond de urenregistratie en toeslagen in een ploegenrooster.
- Leg de instemming vast. De schriftelijke instemming van de werknemers of de ondernemingsraad is het bewijsstuk waarop het hele traject rust. Bewaar die bij de loonadministratie, samen met het transitieplan en de correspondentie met de uitvoerder.
- Bij een bedrijfsoverdracht is pensioen een apart hoofdstuk. Personeel gaat van rechtswege mee, maar de pensioenafspraak, de uitvoeringsovereenkomst en een lopende compensatieregeling volgen hun eigen spoor. Zet het op je lijst bij een verkoop aan een derde.
De rest van je loondossier blijft gewoon doorlopen
De pensioentransitie komt niet in de plaats van de dingen die al op je bordje lagen. Voor een productiebedrijf in Krommenie spelen daarnaast:
- de lage en hoge WW-premie en de herziening bij meer dan 30% extra verloonde uren — uitgewerkt op de pagina over personeel aannemen;
- de werkkostenregeling, met de vrije ruimte en de gerichte vrijstellingen voor scholing en veiligheidsmiddelen — zie Nieuwegein;
- reorganisatie en ontslag, met de transitievergoeding, de voorziening daarvoor en de RVU-heffing — zie Zwijndrecht;
- leerlingen en stagiairs, waarbij de praktijkleerovereenkomst getekend en gedateerd in de loonadministratie moet zitten — zie Eelde;
- investeringen in machines met de investeringsaftrek en de meldtermijn bij RVO — zie Zeewolde en, voor de keuze tussen kopen en leasen, Rijssen;
- en, als je zelf directeur-grootaandeelhouder bent, je eigen positie: het gebruikelijk loon en de afwikkeling van pensioen in eigen beheer staan op de pagina over de management-bv, terwijl de oudedagsvoorziening van een ondernemer zónder bv op Castricum is uitgewerkt.
Waar je op let bij een boekhouder in Krommenie
Voor een bedrijf met personeel is de salarisadministratie het zwaartepunt, niet het grootboek. Vraag daarom door op deze punten:
- Doet het kantoor de loonaangifte zelf, of besteedt het die uit? In het tweede geval: wie controleert de pensioenboekingen per werknemer?
- Kan het kantoor beoordelen of je onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds valt, of verwijst het daarvoor door?
- Wie bewaakt de datum van 1 oktober 2027 als je een eigen regeling bij een verzekeraar of PPI hebt — jij, je pensioenadviseur, of je boekhouder?
- Is er ervaring met het naast elkaar voeren van een geëerbiedigde progressieve staffel en een vlakke premie in hetzelfde salarispakket?
- Kent het kantoor de route van de 19c-beschikking, of wordt de regeling zonder toetsing ingevoerd?
Pensioenadvies zelf is een apart vak met een eigen vergunningsplicht; een boekhouder of salarisadministrateur is niet je pensioenadviseur. Wat hij wél moet kunnen, is de gevolgen in je loonadministratie, je jaarrekening en je liquiditeitsbegroting correct verwerken — en aan de bel trekken als een deadline in zicht komt. Kijk ook eens naar de pagina's van Zaandam, Beverwijk, Heemskerk en Purmerend voor kantoren in de directe regio.
Veelgestelde vragen over een boekhouder in Krommenie
Wanneer moet mijn pensioenregeling uiterlijk zijn aangepast?
Uiterlijk op 1 januari 2028. De Wet toekomst pensioenen noemde oorspronkelijk 1 januari 2027, maar de Eerste Kamer heeft op 2 december 2025 een wetsvoorstel aangenomen dat de transitieperiode met een jaar verlengt. Datzelfde wetsvoorstel verplaatst de transitiedata naar een algemene maatregel van bestuur, zodat de regering sneller kan bijsturen. Heb je een eigen regeling bij een verzekeraar of PPI, dan geldt bovendien dat het transitieplan, het implementatieplan en de eventueel bijgestelde offerte uiterlijk 1 oktober 2027 bij je uitvoerder moeten liggen.
Wij vallen onder een bedrijfstakpensioenfonds. Moeten wij dan ook een transitieplan maken?
Nee. Bij een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds maken de sociale partners in de bedrijfstak de afspraken en voert het fonds de transitie uit; jij krijgt de nieuwe regeling aangereikt. Wat je wel zelf moet doen, is controleren of je daadwerkelijk onder dat fonds valt. Die werkingssfeertoets gaat over je feitelijke activiteiten en niet over je SBI-code, en een fonds kan premie met terugwerkende kracht vorderen als blijkt dat je er ten onrechte buiten bent gebleven.
Wat is de fiscale maximumpremie in een vlakkepremieregeling?
Artikel 18a, eerste lid, Wet LB stelt de premie voor ouderdomspensioen en partnerpensioen bij overlijden op of na de pensioendatum op maximaal 30% van de pensioengrondslag. Voorziet de regeling in compensatie, dan mag dat tijdelijk met 3 procentpunt omhoog naar 33%, en die extra ruimte loopt tot en met 2036. De compensatiepremie zelf is gemaximeerd op 33% minus de premie die je daadwerkelijk inlegt: bij een inleg van 25% blijft er dus 8 procentpunt over.
Wij hebben eerbiedigende werking. Betekent dat dat wij niets hoeven te doen?
Nee, en dit is de duurste misvatting in dit dossier. De eerbiedigende werking van artikel 220e Pensioenwet en artikel 38r Wet LB geldt uitsluitend voor de leeftijdsafhankelijke progressieve premie, en alleen als je die regeling al voor 1 juli 2023 had. Alle overige onderdelen van de regeling moeten wel binnen de transitieperiode worden omgezet naar het nieuwe kader. Bovendien geldt de eerbiediging alleen voor de werknemers die op het overstapmoment al deelnemer waren: nieuwe werknemers krijgen de vlakke premie, zodat je jarenlang twee premiestelsels in dezelfde loonadministratie hebt.
Wat gebeurt er precies als de regeling niet op tijd is aangepast?
Dan wordt de regeling fiscaal onzuiver en vervalt de omkeerregel. De volledige opgebouwde aanspraak wordt op grond van artikel 19b, eerste lid, onderdeel a, Wet LB aangemerkt als loon uit vroegere dienstbetrekking, en daarbovenop is maximaal 20% revisierente verschuldigd op grond van artikel 30i AWR. De heffing kan niet partieel worden toegepast: niet alleen het bovenmatige deel is belast, maar de hele aanspraak. Bij een aanspraak van 200.000 euro in de hoogste schijf gaat het om circa 99.000 euro loonheffing plus 40.000 euro revisierente — per werknemer.
Kunnen wij de pensioenregeling gewoon stopzetten om dit te voorkomen?
Niet eenzijdig. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde, dus voor beëindiging is instemming van de werknemers en meestal van de ondernemingsraad nodig. En let op het verschil: het beëindigen van de uitvoeringsovereenkomst met je verzekeraar is niet genoeg. De pensioenovereenkomst tussen jou en je werknemer blijft dan gewoon bestaan, de aanspraken worden alsnog onzuiver, en je voldoet bovendien niet meer aan het onderbrengingsvereiste van artikel 23 Pensioenwet.
Hoe voorkom ik dat de aanspraken onzuiver worden?
Door de nieuwe of gewijzigde regeling voor invoering ter beoordeling voor te leggen aan de Belastingdienst op grond van artikel 19c Wet LB. Je mag haar daarna direct invoeren, en blijkt er iets niet te kloppen, dan mag de regeling met terugwerkende kracht aan de fiscale kaders worden aangepast. Met een beroep op V&A 08-080 en V&A 08-081 kan onder voorwaarden ook een nog niet definitieve regeling worden voorgelegd. Deze rechtsbescherming krijg je niet automatisch: je moet haar aanvragen.
Wie moeten wij compenseren, en hoeveel?
De groep die door de overstap op de vlakke premie het meest inlevert is globaal 40 tot 55 jaar: zij hebben de jaren met een lage premie gehad en verliezen de jaren met een hoge premie, terwijl hun resterende horizon te kort is om dat met rendement in te halen. Hoeveel compensatie nodig is, volgt uit de doorrekening van je eigen regeling en is onderdeel van het transitieplan. Financieel is het belangrijkste dat je het als meerjarige verplichting in je begroting zet: de extra fiscale ruimte loopt tot en met 2036, dus een afspraak van tien jaar reikt verder dan je gebruikelijke planningshorizon.