❤️

Boekhouder voor de Zorg vinden

Zorg is grotendeels vrijgesteld van BTW — en juist daarom is de administratie ingewikkelder dan in de meeste branches. Pro-rata bij gemengde prestaties, de werkkostenregeling rond BIG-herregistratie, de status van de ZZP-zorgverlener en de verantwoording van Wlz-, Wmo- en pgb-gelden. Vind een boekhouder die de zorgsector echt kent.

De boekhouding in de zorgsector wijkt op één punt fundamenteel af van vrijwel elke andere branche: een groot deel van de omzet is vrijgesteld van BTW. Dat klinkt als een voordeel, maar het betekent ook dat je de BTW op je inkopen, apparatuur en huisvesting niet mag terugvragen. Zodra je daarnaast één belaste dienst levert — een sportmassage, een voedingsadvies zonder BIG-registratie, een workshop — ontstaat er een gemengde administratie met een pro-rata berekening. Precies daar gaat het in de praktijk het vaakst mis.

Op deze pagina lees je waar een boekhouder voor de zorg op let: van de BTW-vrijstelling van artikel 11 Wet OB en de pro-rata bij gemengde prestaties tot de werkkostenregeling voor BIG-herregistratie, de positie van de ZZP-zorgverlener onder de Wet DBA en de verantwoording van Wlz-, Wmo- en pgb-gelden.

Kort gezegd: medische zorg door BIG-geregistreerde zorgverleners is vrijgesteld van BTW — geen BTW op je factuur, maar ook geen aftrek van voorbelasting. Lever je daarnaast belaste diensten, dan moet je splitsen en pro-rata rekenen. Een boekhouder met zorgervaring richt die splitsing vanaf dag één goed in.

BTW-vrijstelling in de zorg: hoe zit het precies?

Op grond van artikel 11 lid 1 onderdeel g van de Wet op de omzetbelasting zijn diensten op het gebied van de gezondheidskundige verzorging van de mens vrijgesteld van BTW. De vrijstelling geldt niet automatisch voor iedereen die "iets met zorg" doet. De Belastingdienst hanteert grofweg twee voorwaarden:

Val je onder de vrijstelling, dan breng je geen BTW in rekening aan je patiënt of cliënt. De keerzijde: je mag de BTW op je inkopen — behandeltafel, praktijkinrichting, software, energie, accountantskosten — niet als voorbelasting terugvragen. Die BTW is voor jou een kostenpost. Dat maakt investeringsbeslissingen in de zorg wezenlijk anders dan in een belaste branche.

DienstBTWToelichting
Behandeling door BIG-geregistreerde zorgverlenerVrijgesteldArt. 11 lid 1 g Wet OB; geen aftrek voorbelasting
Thuiszorg / verpleging aan huisVrijgesteldOok bij inzet via een zorginstelling of zorgkantoor
Cosmetische ingreep zonder medische indicatie21%Geen gezondheidskundig doel
Sportmassage, wellness, personal training21%Tenzij onderdeel van een vrijgestelde behandeling
Voedingsadvies zonder BIG-registratie diëtist21%Wel vrijgesteld bij BIG-geregistreerde diëtist
Uitlenen van zorgpersoneel aan een andere instelling21%Ter beschikking stellen van arbeid is in beginsel belast; onder voorwaarden geldt een goedkeuring binnen de zorg
Verkoop hulpmiddelen, steunzolen, supplementen9% of 21%Levering van goederen valt buiten de zorgvrijstelling

Gemengde prestaties en de pro-rata berekening

Zodra je praktijk zowel vrijgestelde zorg als belaste diensten levert, spreken we van gemengde prestaties. Denk aan een fysiotherapiepraktijk die daarnaast sportmassages en trainingsabonnementen verkoopt, of een psycholoog die naast behandelingen ook bedrijfstrainingen geeft. Dan geldt:

Praktijkvalkuil: veel zorgpraktijken beginnen volledig vrijgesteld en voegen later een belaste dienst toe zonder de administratie aan te passen. Zonder aparte grootboekrekeningen per BTW-regime is de pro-rata achteraf niet meer te onderbouwen — en bij een controle valt de aftrek dan volledig weg. Laat je boekhouder de rekeningstructuur splitsen vóórdat je de eerste belaste factuur stuurt.

De ZZP-zorgverlener: schijnzelfstandigheid en de Wet DBA

Een groot deel van de zorg draait op zelfstandige verpleegkundigen, verzorgenden en begeleiders die via bemiddelingsbureaus of rechtstreeks bij instellingen werken. De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. Voor zorg-ZZP'ers is dat risico reëel, omdat het werk vaak binnen een rooster, met materiaal van de instelling en onder een zorgprotocol wordt uitgevoerd — allemaal signalen die op een dienstbetrekking wijzen.

Waar wordt op getoetst?

Een boekhouder met zorgervaring beoordeelt je opdrachtovereenkomsten, bewaakt je opdrachtgeversmix en zorgt dat je urenregistratie en facturatie de zelfstandigheid onderbouwen — in plaats van tegenspreken.

Pgb-zorgverleners: wanneer ben je ondernemer?

Word je betaald uit een persoonsgebonden budget, dan is je fiscale positie afhankelijk van de vorm van de overeenkomst:

De juiste kwalificatie bepaalt duizenden euro's aan aftrekposten. Laat dit door je boekhouder vaststellen voordat je de aangifte indient, niet erna.

Werkkostenregeling: BIG-herregistratie, scholing en verklaringen

Zorgorganisaties hebben verhoudingsgewijs veel personeelsgebonden kosten die onder de werkkostenregeling (WKR) vallen. De vrije ruimte bedraagt in 2026 2,00% over de eerste € 400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere. Belangrijk is dat veel zorgspecifieke kosten helemaal niet ten laste van die vrije ruimte komen:

KostenpostBehandeling
Scholing, bij- en nascholing, EHBO/BHVGerichte vrijstelling — onbelast, niet in vrije ruimte
BIG-herregistratie en beroepsregistersGerichte vrijstelling bij noodzakelijkheid voor de functie
Verplichte dienstkleding met logoNihilwaardering (werkplek)
VOG-aanvraagGerichte vrijstelling
Kerstpakket, teamuitje buiten de werkplekTen laste van de vrije ruimte
Reiskostenvergoeding woon-werkGericht vrijgesteld tot € 0,23 per kilometer

Omdat een zorginstelling BTW-vrijgesteld is, kan zij de BTW op deze kosten niet terugvragen — de kosten drukken dus voor het volle bedrag inclusief BTW. Een boekhouder die de WKR goed inricht, voorkomt een eindheffing van 80% over overschrijding van de vrije ruimte.

Wlz, Wmo, Zvw en pgb: verantwoording van zorggelden

Zorgaanbieders krijgen hun inkomsten zelden uit één bron. Een instelling kan tegelijk gefinancierd worden vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) via het zorgkantoor, de Wmo en jeugdhulp via de gemeente, de Zorgverzekeringswet via de zorgverzekeraar en daarnaast uit pgb-gelden en particuliere betalingen. Elke geldstroom heeft een eigen verantwoordingsregime:

Stichting of BV? De rechtsvorm in de zorg

Veel zorgaanbieders zijn een stichting — onder meer omdat gemeenten en zorgkantoren daar vaak de voorkeur aan geven en omdat winstuitkering in delen van de zorg wettelijk beperkt is. Een stichting die geen winststreven heeft en waarvan het resultaat terugvloeit in de zorgverlening, is doorgaans niet vennootschapsbelastingplichtig. Drijft de stichting wel een onderneming en concurreert zij met commerciële partijen, dan kan zij alsnog in de VPB vallen — met een specifieke zorgvrijstelling in artikel 5 Wet VPB voor lichamen die vrijwel uitsluitend zorg verlenen.

Werk je als zelfstandige zorgverlener met personeel of met aanzienlijke winst, dan kan een BV interessanter zijn. Lees dan ook onze pagina over de boekhouder voor een management BV, waarin het gebruikelijk loon en de holdingstructuur worden uitgelegd.

📌 Asperion als boekhoudpakket voor de zorg

Een zorgadministratie moet BTW-vrijgestelde en belaste omzet gescheiden kunnen boeken, kostenplaatsen per financieringsstroom (Wlz, Wmo, Zvw, pgb) aankunnen en de loonkosten van zorgpersoneel verwerken. Asperion ondersteunt kostenplaatsen en projectadministratie, zodat je per contract of per gemeente kunt zien wat er is geleverd en gefactureerd. Je boekhouder kijkt rechtstreeks mee in dezelfde omgeving. Vraag bij een nieuwe boekhouder altijd of het pakket dat hij gebruikt gemengde BTW-prestaties correct kan verwerken.

Wat doet een boekhouder voor een zorgverlener of zorgorganisatie?

Waar let je op bij het kiezen van een boekhouder voor de zorg?

Checklist: boekhouder voor de zorgsector

  • Aantoonbare zorgklanten — vraag naar praktijken, thuiszorgorganisaties of zorg-ZZP'ers die het kantoor al bedient.
  • Kennis van artikel 11 Wet OB — kan de boekhouder uitleggen wanneer jouw dienst wel en niet is vrijgesteld?
  • Ervaring met pro-rata — laat uitleggen hoe hij de splitsing en de jaarlijkse herrekening inricht.
  • Bekend met zorgfinanciering — Wlz, Wmo, Zvw en pgb hebben elk hun eigen verantwoording.
  • Loonadministratie met zorg-cao's — ORT, slaapdiensten en PFZW zijn specialistisch.
  • Advies over ondernemerschap — zeker voor ZZP'ers die voor instellingen werken.
  • Digitale werkwijze — meekijken in hetzelfde pakket scheelt tijd en fouten.

Kosten van een boekhouder in de zorg

Wat je betaalt hangt af van je omvang, je rechtsvorm en vooral van het aantal financieringsstromen. Een solistische ZZP-verpleegkundige is goedkoop uit; een zorgstichting met gemeentecontracten en personeel zit aan de bovenkant.

SituatieIndicatief per jaarWat is inbegrepen?
ZZP-zorgverlener (eenmanszaak, geen personeel)€ 600 – € 1.200Administratie, IB-aangifte, urenregistratie-advies
Praktijk met gemengde prestaties€ 1.200 – € 2.400Split BTW-administratie, pro-rata, BTW-aangifte, jaarrekening
Zorgorganisatie met personeel (5–20 fte)€ 3.500 – € 8.000Loonadministratie cao, productieverantwoording, jaarrekening
Zorgstichting met Wlz/Wmo-contracten€ 6.000 – € 15.000+Jaarverantwoording Wtza, DigiMV, subsidieverantwoording

Bekijk ook onze algemene gids over boekhouder kosten en tarieven voor een bredere vergelijking.

Veelgestelde vragen

Moet ik als zorgverlener BTW in rekening brengen?

Als je BIG-geregistreerd bent en gezondheidskundige zorg verleent, is je dienst vrijgesteld van BTW op grond van artikel 11 lid 1 onderdeel g Wet OB. Je brengt dan geen BTW in rekening, maar je mag de BTW op je inkopen ook niet terugvragen. Diensten zonder gezondheidskundig doel, zoals wellness of cosmetische behandelingen zonder medische indicatie, zijn wel belast met 21%.

Wat is een pro-rata berekening en wanneer heb ik die nodig?

Een pro-rata berekening is nodig zodra je zowel BTW-vrijgestelde zorg als BTW-belaste diensten levert. Kosten die je niet direct aan een van beide kunt toerekenen — huur, energie, software — verdeel je dan naar rato van de omzetverhouding. Gedurende het jaar reken je met de verhouding van vorig jaar; bij de laatste aangifte van het boekjaar herreken je op basis van de werkelijke cijfers.

Ben ik als pgb-zorgverlener ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Dat hangt af van je situatie. Werk je op basis van een arbeidsovereenkomst met de budgethouder, dan ben je werknemer. Verleen je incidenteel zorg via een overeenkomst van opdracht, dan is het meestal resultaat uit overige werkzaamheden. Werk je structureel voor meerdere budgethouders met een eigen praktijk en voldoe je aan het urencriterium van 1.225 uur, dan kun je ondernemer zijn met recht op zelfstandigenaftrek.

Loop ik als ZZP-verpleegkundige risico op schijnzelfstandigheid?

Ja, dat risico is in de zorg reëel. Werk je exclusief voor één instelling, sta je in het rooster van die instelling en word je aangestuurd als een medewerker, dan kan de Belastingdienst de relatie als dienstbetrekking aanmerken. Zorg voor meerdere opdrachtgevers, een eigen aansprakelijkheidsverzekering, een modelovereenkomst en een sluitende urenregistratie.

Zijn scholing en BIG-herregistratie belast voor de werkkostenregeling?

Nee. Scholing, bij- en nascholing, BHV/EHBO-cursussen, VOG-aanvragen en de kosten van BIG-herregistratie vallen onder de gerichte vrijstellingen van de werkkostenregeling. Ze gaan dus niet ten laste van de vrije ruimte, mits ze noodzakelijk zijn voor de functie en correct in de loonadministratie zijn vastgelegd.

Moet een zorgstichting vennootschapsbelasting betalen?

Meestal niet. Een stichting zonder winststreven waarvan het resultaat terugvloeit in de zorgverlening, is doorgaans niet VPB-plichtig. Drijft de stichting wel een onderneming, dan kan de zorgvrijstelling van artikel 5 Wet VPB van toepassing zijn voor lichamen die vrijwel uitsluitend zorg verlenen. Laat dit per situatie beoordelen.

❤️ Vind een boekhouder die de zorgsector kent

Beschrijf je praktijk of zorgorganisatie en ontvang offertes van boekhouders met aantoonbare ervaring in de zorg — gratis en vrijblijvend.

Vraag gratis offertes aan →

Vergelijk boekhouders voor jouw zorgpraktijk of zorgorganisatie

Gratis offertes van boekhouders die de BTW-vrijstelling en zorgfinanciering kennen — geen verplichtingen.

Start vergelijken →