Geen enkele branche stapelt zoveel bijzondere fiscale regels op elkaar als de bouw. De btw wordt tussen onderaannemer en hoofdaannemer verlegd, een deel van je factuur gaat naar een geblokkeerde G-rekening, de Belastingdienst toetst je ZZP'ers op schijnzelfstandigheid en je machines geven recht op investeringsaftrek. Vind een boekhouder die de bouwsector echt kent.
De boekhouding in de bouw is niet moeilijk omdat de cijfers ingewikkeld zijn, maar omdat er ongewoon veel bijzondere regelingen tegelijk spelen. Een aannemer die met onderaannemers en ingeleend personeel werkt, krijgt te maken met de verleggingsregeling, de G-rekening, de inleners- en ketenaansprakelijkheid en sinds 2025 met scherpere handhaving op schijnzelfstandigheid. Daarnaast draait het bouwbedrijf op machines en materieel waarop je fiscaal veel kunt terugverdienen — mits de investeringsaftrek op tijd en correct wordt aangevraagd.
Op deze pagina lees je waar een boekhouder voor de bouw op let: van de btw-verlegging tussen onder- en hoofdaannemer en de werking van de G-rekening tot de Wet aanpak schijnzelfstandigheid, de KIA en MIA/Vamil op bouwmachines, de cao Bouw & Infra en de rittenadministratie voor bestelbussen.
De belangrijkste btw-regel in de bouw is de verleggingsregeling. Als een onderaannemer werk van stoffelijke aard uitvoert voor een hoofdaannemer, dan draagt niet de onderaannemer de btw af, maar de hoofdaannemer. De onderaannemer stuurt een factuur zonder btw met de vermelding "btw verlegd", onder verwijzing naar artikel 12 lid 5 Wet OB. De hoofdaannemer geeft de verlegde btw aan in zijn eigen aangifte en trekt die in dezelfde aangifte weer af, zodat er per saldo niets wordt betaald.
De regeling is bedoeld om btw-fraude in de keten te voorkomen, maar leidt in de praktijk vaak tot fouten:
| Situatie | Btw | Wie draagt af? |
|---|---|---|
| Onderaannemer → hoofdaannemer (bouwdienst) | Verlegd | Hoofdaannemer |
| Inlenen van personeel voor bouwwerk | Verlegd | Inlener |
| Aannemer → particuliere opdrachtgever | 21% | Aannemer |
| Schilderen, stukadoren of behangen van een woning > 2 jaar (incl. materiaal) | 9% | Aannemer |
| Isoleren van een woning > 2 jaar (alleen de arbeid) | 9% / 21% | Aannemer |
| Overige renovatie en verbouw, ongeacht de ouderdom | 21% | Aannemer |
| Alleen materiaal leveren, zonder montage | 21% / 9% | Leverancier |
| Schoonmaak van onroerende zaak (onderaanneming) | Verlegd | Afnemer |
Leen je personeel in of besteed je werk uit aan een onderaannemer, dan kun je op grond van de inleners- en ketenaansprakelijkheid aansprakelijk worden gesteld als die partij zijn loonheffingen en btw niet afdraagt. De Belastingdienst kan de niet-betaalde belasting dan bij jou als hoofdaannemer of inlener innen — ook al heb je de factuur volledig betaald.
De G-rekening (geblokkeerde rekening) beperkt dat risico. Je stort een deel van het factuurbedrag — doorgaans het deel dat op loonkosten ziet — niet naar de gewone rekening van de onderaannemer, maar naar zijn G-rekening. Vanaf die geblokkeerde rekening kan de onderaannemer alleen loonheffing en btw aan de Belastingdienst betalen. Doe je dat correct, dan word je voor dat bedrag gevrijwaard van aansprakelijkheid.
Een boekhouder die de bouw kent, bepaalt welk deel van elke factuur op de G-rekening hoort, bewaakt de vrijwaringsadministratie en zorgt dat je bij een controle niet voor de belastingschuld van een ander opdraait.
De bouw draait voor een groot deel op ZZP'ers. Sinds de Belastingdienst per 2025 de handhaving op schijnzelfstandigheid heeft hervat, is dat een reëel fiscaal risico geworden. Wordt een ingehuurde ZZP'er achteraf als werknemer aangemerkt, dan kan de opdrachtgever loonheffingen, premies en boetes over de afgelopen jaren verschuldigd zijn.
Waar wordt op getoetst?
Een bouwbedrijf investeert fors in materieel, en daar staat fiscaal voordeel tegenover. De belangrijkste regelingen:
Bouwprojecten lopen vaak over de jaargrens heen. Fiscaal mag je de winst niet uitstellen tot oplevering: onderhanden werk moet je op de balans waarderen naar de voortgang van het project (het deel van het werk dat is verricht, inclusief een evenredig deel van de winst). Dat voorkomt dat de winst in het ene jaar kunstmatig laag en in het opleveringsjaar te hoog uitvalt.
Heb je personeel in dienst, dan is de cao Bouw & Infra in vrijwel alle gevallen verplicht van toepassing. Die regelt loonschalen, reisuren, ADV-dagen, onwerkbaar-weerregelingen en pensioen via bpfBOUW. De loonadministratie in de bouw is daardoor bewerkelijker dan gemiddeld.
Rijdt je personeel in een bestelauto van de zaak, dan speelt de bijtelling. Voor bestelauto's gelden gunstige uitzonderingen, maar alleen als je ze goed onderbouwt:
Een bouwadministratie moet verleggings-btw correct kunnen boeken, per project kosten en opbrengsten kunnen bijhouden voor de onderhanden-werkpositie en de loonkosten van bouwpersoneel verwerken. Asperion ondersteunt projectadministratie en kostenplaatsen, zodat je per bouwproject ziet wat er is besteed, gefactureerd en nog te vorderen is. Je boekhouder kijkt rechtstreeks mee in dezelfde omgeving. Vraag bij een nieuwe boekhouder altijd of het pakket dat hij gebruikt de verleggingsregeling en onderhanden werk goed verwerkt.
Wat je betaalt hangt af van je omvang, of je met personeel en onderaannemers werkt en hoeveel projecten er tegelijk lopen. Een ZZP-timmerman is goedkoop uit; een aannemer met personeel, onderaannemers en G-rekeningadministratie zit aan de bovenkant.
| Situatie | Indicatief per jaar | Wat is inbegrepen? |
|---|---|---|
| ZZP-bouwvakker (eenmanszaak, geen personeel) | € 700 – € 1.400 | Administratie, btw-aangifte, IB-aangifte, KIA |
| Klein bouwbedrijf met onderaannemers | € 1.500 – € 3.000 | Verleggings-btw, G-rekening, onderhanden werk, jaarrekening |
| Aannemer met personeel (5–20 fte) | € 3.500 – € 8.000 | Loonadministratie cao, ketenaansprakelijkheid, investeringsaftrek |
| Bouw-BV met holding en projectadministratie | € 6.000 – € 14.000+ | Consolidatie, DGA-salaris, projectwaardering, VPB |
Bekijk ook onze algemene gids over boekhouder kosten en tarieven voor een bredere vergelijking.
Nee, als je bouwwerk van stoffelijke aard uitvoert voor een andere ondernemer (de hoofdaannemer), dan is de verleggingsregeling van toepassing. Je stuurt een factuur zonder btw met de vermelding "btw verlegd" en het btw-identificatienummer van de afnemer, onder verwijzing naar artikel 12 lid 5 Wet OB. De hoofdaannemer geeft de btw aan in zijn eigen aangifte. Werk je rechtstreeks voor een particulier, dan bereken je wel gewoon 21% — of 9% als het gaat om isoleren, schilderen, stukadoren of behangen van een woning ouder dan twee jaar, waarbij bij schilderen, stukadoren en behangen ook de materialen onder dat tarief vallen.
Een G-rekening is een geblokkeerde rekening waarmee je het risico van inleners- en ketenaansprakelijkheid beperkt. Als je personeel inleent of werk uitbesteedt aan een onderaannemer, stort je het deel van de factuur dat op loonkosten ziet op zijn G-rekening. Vanaf die rekening kan hij alleen loonheffing en btw aan de Belastingdienst betalen. Doe je dat correct, met vermelding van factuurnummer en tijdvak, dan word je voor dat bedrag gevrijwaard van aansprakelijkheid.
Ja, sinds de Belastingdienst per 2025 weer handhaaft op schijnzelfstandigheid. Als een ingehuurde ZZP'er achteraf als werknemer wordt aangemerkt, kun je loonheffingen, premies en boetes over de afgelopen jaren verschuldigd zijn. Het risico is groot bij ZZP'ers die exclusief en langdurig voor jou werken, tegen een laag tarief en aangestuurd als een medewerker. Zorg voor marktconforme tarieven, een goede opdrachtovereenkomst, vrije vervanging en meerdere opdrachtgevers.
Investeer je boven het jaardrempelbedrag in bedrijfsmiddelen zoals graafmachines, kranen, steigermateriaal of gereedschap, dan heb je recht op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). Voor milieuvriendelijke machines op de Milieulijst — bijvoorbeeld elektrische kranen of emissieloze bouwmachines — geldt daarnaast de MIA en de Vamil. Let op: MIA en Vamil moet je binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting melden bij RVO, anders vervalt het recht.
Projecten die nog niet zijn opgeleverd, moet je op de balans waarderen als onderhanden werk naar de voortgang. Je neemt dus een evenredig deel van de opbrengst en de winst al in het jaar waarin het werk wordt verricht, in plaats van alles bij oplevering. Dreigt een project verlies te maken, dan neem je dat verlies direct. Een boekhouder met bouwervaring richt deze voortgangswaardering per project in.
Niet automatisch. Leg je schriftelijk een verbod op privégebruik op en handhaaf je dat, dan is er geen bijtelling. Mag je werknemer wel privé rijden, dan moet een sluitende rittenregistratie aantonen dat het privégebruik onder de 500 km per jaar blijft. Voor bestelbussen die door wisselende werknemers worden gebruikt, geldt een vaste eindheffing per jaar in plaats van bijtelling per werknemer.
Beschrijf je bouwbedrijf en ontvang offertes van boekhouders met aantoonbare ervaring in de bouw — gratis en vrijblijvend.
Vraag gratis offertes aan →Gratis offertes van boekhouders die de verleggingsregeling, G-rekening en cao Bouw & Infra kennen — geen verplichtingen.
Start vergelijken →